NIEUWS
ZES PERSONEN GESLAAGD VOOR AFÁKA‑OPLEIDING NIVEAU 2
Het Marron Instituut Stichting Sabanapeti maakt hierbij bekend dat zes cursisten het Afáka‑onderwijs op niveau 2 met succes hebben afgerond. Op zaterdag 8 augustus ontvingen zij hun certificaat Afáka niveau 2, een gebeurtenis die een belangrijke mijlpaal vormt in de geschiedenis van het Afákaschrift. Het betreft: Carla Diemont, Suzette Harderwijk, Truus Koningsbloem, Malkia Pakosie, Rashidi Pakosie en Antoine Soleil. Deze zes personen zijn de eersten sinds de tijd waarin da Atumisi Afáka het schrift persoonlijk onderwees die dit gevorderde niveau hebben behaald. Zij hebben allen besloten hun studie voort te zetten op niveau 3, het lerarenniveau.
HISTORISCHE ACHTERGROND
Het Afákaschrift werd ontworpen door da Atumisi Afáka, een Okanisi Marron die het syllabisch schrift in het begin van de twintigste eeuw ontwikkelde. Na zijn overlijden in 1918 werd de verspreiding van het schrift verboden door het hoogste Okanisi‑Marrongezag, naar aanleiding van een ernstige schending van de traditionele normen door pater Franciscus Morssink. Deze had het schrift gebruikt voor missionaire doeleinden en voerde zonder toestemming christelijke rituelen uit bij het graf van da Afáka op een Okanisi‑Marronbegraafplaats (zie: Een korte geschiedenis en de ontwikkeling van het Afáka https://maroonhistory.com/afaka-schrift/)
Het verbod bleef 56 jaar van kracht, tot 1974, toen het werd opgeheven door gaanman Gazon Matodja op verzoek van André R.M. Pakosie, die het schrift wilde leren (zie: Een korte geschiedenis en de ontwikkeling van het Afáka https://maroonhistory.com/afaka-schrift/).
Pakosie trad vervolgens in de leer bij de toenmalige Edebukuman, kabiten Alufaisi Kastioe, die als kind aanwezig was geweest bij het ontwerp van het schrift.
Da Afáka had het schrift aan Alufaisi en diens vader da Abena onderwezen tot niveau 4, het hoogste niveau. Na het overlijden van da Afáka werd da Abena zijn opvolger, en na diens overlijden in 1960 volgde da Alufaisi hem op als Edebukuman. In 1977 wees da Alufaisi, André R.M. Pakosie schriftelijk aan als zijn toekomstige opvolger. Na da Alufaisi’s overlijden in 1993 werd Pakosie overeenkomstig deze de Edebukuman.
UITBREIDING VAN HET AFÁKASCHRIFT
In 1977 kreeg Pakosie de opdracht van Edebukuman Alufaisi om, conform de wens van da Atumisi Afáka, aanvullende tekens te ontwerpen om het schrift uit te breiden tot een volledig en efficiënt systeem. Deze opdracht werd in 2024, na 47 jaar, voltooid. Het Afákaschrift omvat sindsdien meer dan 200 tekens, in plaats van de oorspronkelijke 56 (zie: Een korte geschiedenis en de ontwikkeling van het Afáka https://maroonhistory.com/afaka-schrift/).
STRUCTUUR VAN HET AFÁKA‑ONDERWIJS
Da Atumisi Afáka stelde vier niveaus vast waarop het schrift kan worden geleerd:
- Niveau 1 – Basisniveau
Op dit niveau leert men uitsluitend het Afákaschrift lezen en schrijven.
- Niveau 2 – Gevorderd niveau
Dit niveau omvat verdieping in de materie, waaronder kennis van historische brieven van vroegere Bukuman die nooit openbaar zijn gemaakt of gepubliceerd.
- Niveau 3 – Lerarenniveau
Dit is het op één na hoogste niveau. Alleen personen die niveau 3 met succes afronden, zijn bevoegd om zelfstandig Afáka‑lessen, cursussen of workshops te verzorgen.
- Niveau 4 – Edebukuman‑niveau
Het hoogste niveau, exclusief voorbehouden aan de Edebukuman.
HET PRE‑BASISNIVEAU
Tijdens de periode (1977-2024) waarin aanvullende tekens werden ontwikkeld, werd een tussentijdse niveau, een voorbereidende fase, ingevoerd: het. Hierin leerde men uitsluitend de 56 oorspronkelijke tekens van vóór 1918. Na voltooiing van de aanvullende tekens in 2024 werd het pre‑basisniveau formeel afgeschaft.
BETEKENIS VAN DE RECENTE CERTIFICERING
De zes geslaagden vormen de eerste generatie die, sinds de tijd van da Atumisi Afáka zelf, het gevorderde niveau 2 heeft bereikt. Hun keuze om door te gaan naar niveau 3 betekent dat het Afákaschrift niet alleen behouden blijft, maar ook duurzaam wordt doorgegeven aan toekomstige generaties. De continuïteit van het schrift is daarmee structureel gewaarborgd.
SIX PERSONNES OBTIENNENT LE NIVEAU 2 DE LA FORMATION AFAKA
L’Institut Marron, Fondation Sabanapeti, annonce par la présente que six étudiants ont achevé avec succès le niveau 2 de l’enseignement Afáka.
Le samedi 8 août, ils ont reçu leur certificat Afáka niveau 2, marquant une étape importante dans l’histoire de cette écriture. Il s’agit de Carla Diemont, Suzette Harderwijk, Truus Koningsbloem, Malkia Pakosie, Rashidi Pakosie et Antoine Soleil.
Ils sont les premiers, depuis l’époque où da Atumisi Afáka enseignait personnellement l’écriture, à atteindre ce niveau avancé. Les six ont exprimé leur intention de poursuivre au niveau 3, le niveau d’enseignement.
CONTEXTE HISTORIQUE
L’écriture Afáka fut créée par da Atumisi Afáka, un Marron Okanisi qui développa ce système syllabique au début du XXᵉ siècle. Après son décès en 1918, la diffusion de l’écriture fut interdite par la plus haute autorité Okanisi Marron, à la suite d’une violation grave des normes traditionnelles par le père Franciscus Morssink. Celui‑ci avait utilisé l’écriture à des fins missionnaires et, sans autorisation, accomplit des rites chrétiens sur la tombe d’Afáka dans un cimetière Okanisi Marron (voir: Een korte geschiedenis en de ontwikkeling van het Afáka, disponible à https://maroonhistory.com/afaka-schrift/)
L’interdiction demeura en vigueur pendant 56 ans, jusqu’en 1974, lorsqu’elle fut levée par le gaanman Gazon Matodja, à la demande d’André R.M. Pakosie, désireux d’apprendre l’écriture. Pakosie devint ensuite l’élève de l’Edebukuman de l’époque, kabiten Alufaisi Kastioe, qui avait assisté dans son enfance à la création de l’écriture.
Da Afáka avait enseigné l’écriture à da Alufaisi et à son père da Abena jusqu’au niveau 4, le niveau le plus élevé. Après la mort de da Afáka, da Abena lui succéda, puis à la mort de da Abena en 1960, da Alufaisi devint Edebukuman. En 1977, da Alufaisi désigna officiellement André R.M. Pakosie comme son successeur. À la mort de da Alufaisi en 1993, Pakosie devint Edebukuman conformément à cette désignation.
L’EXPANSION DE L’ECRITURE AFAKA
En 1977, Pakosie reçut la mission d’élargir l’écriture en concevant des signes supplémentaires, conformément à l’intention originelle d’Afáka. Cette mission fut achevée en 2024, après 47 ans de travail. L’écriture Afáka compte désormais plus de 200 signes, contre 56 à l’origine (voir: Een korte geschiedenis en de ontwikkeling van het Afáka, disponible à https://maroonhistory.com/afaka-schrift/).
STRUCTURE DE L’ENSEIGNEMENT AFAKA
Da Atumisi Afáka établit quatre niveaux d’apprentissage:
- Niveau 1 – Niveau de base À ce niveau, l’étudiant acquiert les compétences fondamentales de lecture et d’écriture de l’écriture Afáka.
- Niveau 2 – Niveau avancé Ce niveau implique un approfondissement de la matière, y compris la connaissance de lettres historiques rédigées par d’anciens Bukuman, dont plusieurs n’ont jamais été rendues publiques ni publiées.
- Niveau 3 – Niveau d’enseignement Il s’agit du deuxième niveau le plus élevé. Seules les personnes ayant achevé avec succès le niveau 3 sont habilitées à dispenser de manière autonome des cours, formations ou ateliers Afáka.
- Niveau 4 – Niveau Edebukuman Le niveau le plus élevé, réservé exclusivement à l’Edebukuman.
LE NIVEAU PRE‑BASIQUE
Au cours de la période 1977–2024, durant laquelle des signes supplémentaires de l’écriture Afáka étaient en cours de développement, un niveau intermédiaire (une phase préparatoire) fut instauré: LE NIVEAU PRE‑BASIQUE. À ce stade, les étudiants apprenaient exclusivement les 56 signes originaux conçus avant 1918. Après l’achèvement des signes supplémentaires en 2024, LE NIVEAU PRE‑BASIQUE fut officiellement supprimé.
IMPORTANCE DE LA CERTIFICATION RECENTE
Les six diplômés constituent la première génération, depuis l’époque de da Afáka lui‑même, à atteindre le niveau avancé 2. Leur décision de poursuivre au niveau 3 garantit non seulement la préservation de l’écriture, mais aussi sa transmission durable aux générations futures. La continuité de l’écriture Afáka est ainsi solidement assurée.